Skrócony czas pracy: pilotaż 2026 i co już dziś pozwala Kodeks pracy

Skrócony czas pracy w Polsce to dziś dwie różne rzeczy. Pierwsza to pilotaż Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: wybrani pracodawcy przez cały 2026 rok testują krótszy czas pracy przy tej samej pensji, a ministerstwo dopłaca im z Funduszu Pracy. Druga to ustawowo krótsza norma, którą Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji już teraz dają wybranym grupom, na przykład 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo dla osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Ogólna norma się nie zmieniła. Stan na 12 października 2026 r.: art. 129 § 1 Kodeksu pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245) nadal mówi o 8 godzinach na dobę i przeciętnie 40 godzinach w tygodniu. Pilotaż to program badawczy, nie zmiana przepisów.

Pilotaż skróconego czasu pracy: stan na 12 października 2026

Program nazywa się "Skrócony czas pracy - to się dzieje" i prowadzi go MRPiPS. Podstawą prawną naboru, według ogłoszenia ministra, są art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. f oraz i oraz art. 211 ust. 1 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. To przepisy o projektach pilotażowych finansowanych z rezerwy Funduszu Pracy. Celem jest przetestowanie modeli krótszego czasu pracy i sprawdzenie ich wpływu na zatrudnienie, produktywność, zdrowie i organizację pracy. Wyniki "mogą stanowić podstawę do rozważenia" zmian w prawie, ale same nic nie zmieniają.

Przebieg w datach (według regulaminu naboru i stron gov.pl):

Strona programu w dniu 12 października 2026 r. podaje, że testuje 78 pracodawców (38 firm prywatnych oraz 40 instytucji i spółek publicznych), a projekty obejmują blisko 5 tys. pracowników. Komunikat z października 2025 r. mówił o 90 wyłonionych pracodawcach. Oficjalne strony nie wyjaśniają różnicy. Na stronach, które przeczytaliśmy, nie ma informacji o drugim naborze ani o projekcie ustawy skracającej ogólną normę.

Jakie formy skrócenia są dozwolone

Regulamin (§ 5 ust. 3) wymienia modele, które można testować:

1. mniej dni pracy w tygodniu, na przykład czterodniowy tydzień,
2. mniej godzin pracy w poszczególne dni, na przykład 7 zamiast 8,
3. mniej godzin dzięki dodatkowym dniom wolnym w miesiącu,
4. dodatkowe dni wolne w formie urlopu wypoczynkowego,
5. inne modele dopasowane do pracodawcy.

Ile trzeba skrócić i jak to się liczy

Etap testowy ma dwie połowy. W pierwszych 6 miesiącach czas pracy trzeba skrócić o co najmniej 10%, w kolejnych 6 miesiącach o co najmniej 20%, licząc od godzin roboczych osób objętych pilotażem. Procent to liczba skróconych godzin podzielona przez liczbę godzin roboczych w danej połowie, liczonych według art. 130 Kodeksu pracy. Dzień skrócenia przelicza się na 8 godzin.

Regulamin podaje przykład: II połowa to 1.07 do 31.12.2026 r., czyli według regulaminu 129 dni roboczych, 1032 godziny. Pracodawca daje 26 dni dodatkowego urlopu, czyli 208 godzin: 208 / 1032 = 20,16%.

Warto wiedzieć, skąd bierze się 1032. To 129 dni od poniedziałku do piątku, które nie są świętem. Wymiar policzony wprost z art. 130 § 2 jest niższy, bo święto w sobotę (15 sierpnia i 26 grudnia 2026 r.) też obniża wymiar o 8 godzin: lipiec do grudnia to 184 + 160 + 176 + 176 + 160 + 160 = 1016 godzin (tabela miesięcy jest w poradniku wymiar czasu pracy 2026). Przy 1016 godzinach te same 208 godzin to 20,47%. Jeśli realizujesz projekt, potwierdź sposób liczenia z ministerstwem, bo przykład w regulaminie i art. 130 dają różne mianowniki.

Warunki dla pracodawcy i co dostaje

Warunki z regulaminu i strony programu:

• działalność co najmniej 12 miesięcy przed złożeniem wniosku,
• co najmniej 75% zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę,
• pilotażem objęte co najmniej 50% pracowników, na różnych stanowiskach,
• zatrudnienie nie niższe niż 90% stanu początkowego z wniosku,
• wynagrodzenie nie niższe niż w dniu rozpoczęcia projektu, przez cały czas trwania (liczone jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy), i bez pogorszenia innych warunków pracy i płacy,
• ankiety pracodawcy i pracowników przed startem i co kwartał.

W zamian pracodawca dostaje dofinansowanie: do 1 mln zł na projekt, ale nie więcej niż 20 tys. zł na pracownika objętego pilotażem. Z pieniędzy można pokryć koszty obsługi (najwyżej 10% wartości projektu) i koszty merytoryczne: badania, szkolenia, automatyzację procesów, a także dofinansowanie wynagrodzeń pracowników z krótszym czasem pracy. Budżet naboru to 50 mln zł na lata 2025 do 2027. Według stanowiska MRPiPS z 21 sierpnia 2025 r. pilotaż nie zmienia przepisów podatkowych, a otrzymane środki są przychodem pracodawcy.

Jeśli twój pracodawca nie jest na liście uczestników, pilotaż ciebie nie dotyczy: twoja norma wynika z Kodeksu, umowy i regulaminu pracy.

Kto już dziś ma krótszy czas pracy z mocy prawa

To jest obliczenie, nie porada prawna.

Osoby niepełnosprawne. Art. 15 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 884):

• czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo (ust. 1),
• przy znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności: najwyżej 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo (ust. 2),
• osoba niepełnosprawna nie może pracować w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych (ust. 3).

Tych zasad nie stosuje się do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz wtedy, gdy na wniosek pracownika zgodę wyda lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne lub lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą (art. 16). Krótsza norma nie obniża wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości (art. 18 ust. 1). Do tego dochodzi 15 minut dodatkowej przerwy wliczanej do czasu pracy (art. 17).

Praca szczególnie uciążliwa lub szkodliwa dla zdrowia. Art. 145 § 1 Kodeksu pracy pozwala skrócić czas pracy poniżej norm z art. 129 § 1 przez przerwy wliczane do czasu pracy albo przez obniżenie norm. Przy pracy monotonnej lub w ustalonym z góry tempie skrócenie polega na przerwach. Wykaz takich prac ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami i po opinii lekarza (art. 145 § 2). Na stanowiskach, na których przekroczone są najwyższe dopuszczalne stężenia lub natężenia czynników szkodliwych, nie wolno zlecać nadgodzin z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy (art. 151 § 2).

Młodociani. Do 16 lat najwyżej 6 godzin na dobę, powyżej 16 lat najwyżej 8 godzin, a do czasu pracy wlicza się obowiązkową naukę (art. 202 § 1 do 3). Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej (art. 203 § 1).

Krótszy czas z umowy lub regulaminu. Pracodawca może dać mniej, niż wynika z Kodeksu: postanowienia umów nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy, ale korzystniejsze mogą (art. 18 § 1). Systemy i rozkłady czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo obwieszczeniu (art. 150 § 1). Kodeks nie mówi wprost, czy godziny ponad umownie skrócony pełny etat, ale w granicach 8 i 40 godzin, są nadgodzinami z dodatkiem. Art. 151 § 1 mówi o pracy ponad normy obowiązujące pracownika. Sprawdź, co stanowi twoja umowa lub regulamin.

Niepełny etat to co innego niż skrócona norma. Tu umowa o pracę określa, ile godzin ponad twój wymiar daje prawo do dodatku za nadgodziny (art. 151 § 5). Więcej o dodatkach 50% i 100% jest w poradniku nadgodziny w Kodeksie pracy.

Wymiar przy 7 godzinach dziennie i 35 tygodniowo w 2026 roku

Kodeks podaje wzór wymiaru tylko dla norm 8 i 40 godzin (art. 130). Przy normie 7 i 35 godzin stosuje się tę samą metodę z mniejszymi liczbami: 7 godzin za każdy dzień pracy z wymiaru. Daje to 7/8 wymiaru pełnej normy:

Dni pracy pochodzą z tabeli w poradniku wymiar czasu pracy 2026, łącznie ze świętami w sobotę. Przy normie 7 godzin każdy dzień pracy to godzina mniej, więc różnica w godzinach równa się liczbie dni pracy.

Dla porównania, modele z pilotażu w jednym tygodniu bez świąt:

Przykład: październik 2026 przy normie 7 godzin

Pracownik ze znacznym stopniem niepełnosprawności pracuje w październiku 2026 r. od poniedziałku do piątku od 8:00 do 15:00. W środę 14 października zostaje do 17:00.

• dni pracy: 22, w tym 21 dni po 7 godzin i jeden dzień 9 godzin,
• przepracowane: 21 × 7 + 9 = 156 godzin,
• jego wymiar: 22 × 7 = 154 godziny,
• 14 października przekroczył 7 godzin na dobę o 2 godziny.

Przy normie z art. 15 ust. 2 te 2 godziny to praca ponad dopuszczalną normę, a art. 15 ust. 3 zakazuje mu pracy w godzinach nadliczbowych, chyba że zachodzi wyjątek z art. 16. Ten dzień nie powinien się więc zdarzyć bez zgody lekarza.

Co pokaże kalkulator z zasadami Polska (Kodeks pracy) dla tych samych godzin: Wymiar czasu pracy 176:00, przepracowane 156:00 i 1 godzina nadgodzin dobowych z dodatkiem 50%, bo liczy ponad 8 godzin, nie ponad 7. Tę różnicę trzeba poprawić ręcznie, jak niżej.

Jak policzyć skrócony czas w kalkulatorze

Zasady Polska (Kodeks pracy) zakładają 8 godzin na dobę i wymiar 8 godzin za każdy dzień od poniedziałku do piątku, minus 8 godzin za święto poza niedzielą. Krótszej normy dobowej ani tygodniowej nie da się w nich wpisać. Co możesz zrobić:

• Norma 7 h / 35 h. Wpisz godziny jak zwykle i weź z kalkulatora sumę przepracowanych godzin. Wymiar policz sam: Wymiar czasu pracy z kalkulatora × 7/8 (dla października 176 × 7/8 = 154). Godziny ponad 7 w dobie policz na dzień: kalkulator pokazuje tylko te ponad 8.
• Dodatkowy dzień wolny, na przykład wolny piątek. Oznacz ten dzień jako Wolne (płatny dzień wolny). Kalkulator nie liczy dla niego wymiaru. Październik 2026 po 8 godzin od poniedziałku do czwartku, z pięcioma piątkami oznaczonymi jako Wolne: przepracowane 136:00, Wymiar czasu pracy 136:00, zero nadgodzin. Opcja jest pomyślana na święto, urlop lub chorobę, więc to obejście, ale wymiar wychodzi zgodny z modelem.
• Własne progi nadgodzin. W zasadach z grupy Inne możesz ustawić Nadgodziny dobowe po 7:00 i Nadgodziny tygodniowe po 35:00. Wtedy kalkulator zaznaczy godziny ponad te progi (w przykładzie 2 godziny), ale nie zna polskich świąt, nie pokazuje wymiaru i liczy jeden mnożnik, a nie dodatki 50% i 100% z Kodeksu.

Kalkulator nie wie, czy masz orzeczenie o niepełnosprawności, czy pracujesz w pilotażu, i nie oceni, czy nadgodziny były dozwolone. Pokazuje godziny, wymiar i nadgodziny według normy 8 i 40 godzin.