Przerwa w pracy: 15 minut, druga i trzecia przerwa oraz przerwa na posiłek

Jeśli twój dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, masz prawo do przerwy trwającej co najmniej 15 minut. Przy wymiarze dłuższym niż 9 godzin należy się druga 15-minutowa przerwa, a przy wymiarze dłuższym niż 16 godzin trzecia (art. 134 § 1 Kodeksu pracy). Wszystkie te przerwy wlicza się do czasu pracy (art. 134 § 2), więc są płatne.

Osobno pracodawca może wprowadzić jedną niepłatną przerwę do 60 minut na posiłek lub sprawy osobiste (art. 141). Ta przerwa nie jest czasem pracy i wydłuża dzień w pracy.

Przerwa w pracy według Kodeksu pracy: tabela

Granice wynikają z brzmienia przepisu. Pierwsza przerwa przysługuje, gdy wymiar „wynosi co najmniej 6 godzin”, więc dokładnie 6 godzin wystarcza. Druga i trzecia, gdy wymiar jest „dłuższy niż” 9 albo 16 godzin, więc dokładnie 9 i dokładnie 16 godzin jeszcze nie wystarcza.

Dłuższe dni niż 8 godzin w wymiarze występują głównie w systemach równoważnego czasu pracy: do 12 godzin (art. 135), do 16 godzin przy dozorze urządzeń (art. 136) i do 24 godzin przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób (art. 137).

Skąd druga i trzecia przerwa: zmiana z 2023 roku

Obecne brzmienie art. 134 nadała ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2023 poz. 641 (art. 1 pkt 20). Ustawę ogłoszono 4 kwietnia 2023 r., a weszła w życie 26 kwietnia 2023 r. Od tego dnia przepis ma trzy progi: 6, 9 i 16 godzin. To samo brzmienie jest w aktualnym tekście jednolitym Kodeksu pracy, Dz.U. 2026 poz. 1245.

Dobowy wymiar a nadgodziny: czy dłuższy dzień daje drugą przerwę

Przepis mówi o dobowym wymiarze czasu pracy, czyli o liczbie godzin, które masz przepracować w danej dobie według rozkładu. Przy zwykłym rozkładzie po 8 godzin wymiar wynosi 8 godzin. Czy nadgodziny, które wydłużają dzień ponad 9 godzin, też dają prawo do drugiej przerwy, w komentarzach jest sporne: jedni czytają przepis dosłownie (liczy się wymiar z rozkładu), inni według celu (liczy się faktyczna długość pracy). Jeśli regularnie pracujesz ponad 9 godzin, zapytaj pracodawcę, jak stosuje ten przepis, albo sprawdź regulamin pracy.

Dla rozliczenia godzin to nie ma znaczenia: każda przerwa z art. 134 jest czasem pracy, więc ani jedna, ani dwie nie zmniejszają sumy godzin.

Przerwa na posiłek niewliczana do czasu pracy (art. 141)

Pracodawca może wprowadzić jedną przerwę w pracy niewliczaną do czasu pracy, w wymiarze nieprzekraczającym 60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych (art. 141 § 1). Wprowadza się ją w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy, a gdy pracodawca nie ma ani układu, ani obowiązku regulaminu, w umowie o pracę (art. 141 § 2).

Co z tego wynika w praktyce:

• Taka przerwa nie jest obowiązkowa. Przysługuje tylko wtedy, gdy jest w jednym z tych dokumentów.
• Jest niepłatna, bo nie jest czasem pracy (czas pracy to czas pozostawania w dyspozycji pracodawcy, art. 128 § 1). Przy 8 godzinach pracy i 30 minutach takiej przerwy jesteś w pracy 8 godzin i 30 minut, na przykład od 8:00 do 16:30.
• Nie zastępuje przerwy z art. 134. Przy wymiarze 8 godzin masz wtedy 15 minut płatnej przerwy i do 60 minut niepłatnej.
• Może być tylko jedna i trwać najwyżej 60 minut.

Przerwa przy komputerze: 5 minut po każdej godzinie

Osobne zasady ma praca przy monitorze. Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 58) w § 7 zobowiązuje pracodawcę do jednego z dwóch rozwiązań:

1. przeplatania pracy przy monitorze z innymi pracami, które nie obciążają wzroku i są wykonywane w innych pozycjach ciała, tak żeby nieprzerwana praca przy monitorze nie przekraczała godziny, albo
2. co najmniej 5-minutowej przerwy, wliczanej do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy monitorze.

Rozporządzenie dotyczy pracownika, który używa monitora co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy (§ 2 pkt 4). Przy 8 godzinach to co najmniej 4 godziny przy komputerze. Ta przerwa też jest czasem pracy.

Jak wpisać przerwy w kalkulatorze godzin

W kalkulatorze godzin pracy z zasadą Polska (Kodeks pracy) przy ustawieniach przerwy jest uwaga: „Wpisz tylko przerwę niewliczaną do czasu pracy (art. 141 KP). 15 minut przerwy z art. 134 KP to czas pracy, więc jej nie wpisuj.” Kolumna Przerwa odejmuje wpisany czas od sumy, więc wpisuje się w nią wyłącznie niepłatną przerwę z art. 141. Przerw z art. 134 i przerw przy monitorze nie wpisuje się wcale.

Przykłady dla poniedziałku 5 października 2026 r., stawka 40 zł brutto:

Częsty błąd: odjęcie płatnej przerwy. Kto pracuje od 8:00 do 16:00 i wpisze 0:15 w kolumnę Przerwa, dostaje 7:45 dziennie zamiast 8:00. W tygodniu od poniedziałku do piątku to 38:45 zamiast 40:00, czyli 1 godzina 15 minut za mało. Przy 40 zł za godzinę to 50 zł mniej w każdym tygodniu, a brakujące godziny mogą też ukryć nadgodziny.

Ta sama przerwa codziennie. Jeśli przerwa na posiłek z art. 141 jest w twoim regulaminie na stałe, możesz zamiast wpisywania jej co dzień włączyć w panelu „Nadgodziny, przerwy i wynagrodzenie” opcję „Odejmuj przerwę na posiłek automatycznie:” i ustawić liczbę minut oraz długość zmiany, po której przerwa się odejmuje („min, gdy zmiana trwa dłużej niż”). Domyślnie ta opcja jest wyłączona, bo przerwa z art. 141 nie przysługuje z mocy samego Kodeksu. Nie używaj jej do płatnej przerwy z art. 134.